banner5

banner4

banner18

Barış Soydan'dan kritik analiz: Dolar düştü! Peki ya TL'nin değer kazanması normal mi?

Halk TV yazarı Barış Soydan, kaynağı belirsiz para akışı nereye kadar devam edeceği konusunda," Belli ki seçime kadar. Türkiye ekonomisi seçime kadar dayansa bile (O da şüpheli), seçimden sonra normalleşme kaçınılmaz olur" dedi.

EKONOMİ 15.11.2022, 10:39
Barış Soydan'dan kritik analiz: Dolar düştü! Peki ya TL'nin değer kazanması normal mi?

Dolar Amerika’da enflasyonun gerilemeye başlamasıyla birlikte düşüşe geçti. Amerikan Merkez Bankası (FED) enflasyonu geriletebilmek için mart ayından bu yana faiz artırımı üzerine faiz artırımı yapmıştı. O artırımlar nedeniyle dolar bu yıl başta Euro olmak üzere bütün paralar karşısında değer kazandı. FED’in toplamda yüzde 3.75’i bulan (375 baz puan) faiz artırımları nihayet etkisini gösterdi ve bir ara yüzde 9.1’e kadar yükselen tüketici enflasyonu geçen ay yüzde 7.7’ye geriledi.

Başta Euro olmak üzere geçtiğimiz aylarda dolar karşısında şaşırtıcı ölçüde değer yitiren paraların bu beklentiyle dolar karşısında bir miktar değer kazanması son derece normal olduğuna değinen Halk TV yazarı Barış Soydan,"TL aşırı değerli, düzeltme kaçınılmaz"başlıklı yazısında şunları kaydetti:

'YÜKSEK ENFLASYON VE YÜKSEK CARİ AÇIK'

"Ama Türk Lirası’nın değer kazanması normal değil. Çünkü Türkiye’de, diğer ülkelerde olmayan iki şey var: Yüksek enflasyon ve yüksek cari açık.

Genel ilke: Bir ülkenin para birimi o ülkenin enflasyonu kadar (Daha doğrusu ticaret ortaklarıyla arasındaki enflasyon farkı kadar) değer kaybeder. Eğer böyle olmaz, değer kaybı enflasyondan çok daha az gerçekleşirse ne olur? Para birimi nominal olarak değer kaybediyor gözükse de reel olarak değerlenir. İşte şu anda TL’nin başına gelen bu.

Bizim için önemli olan, serbest piyasadaki döviz kuru. Ama ihracatçılar için reel kur çok önemli. Eğer üretim maliyetiniz yüzde 157 artmışken (Türkiye’nin yıllık üretici enflasyonu oranı) Türk Lirası sadece yüzde 40 civarında değer kaybetmişse, ihraç ettiğiniz ürünün dolar veya Euro fiyatına zam yapmanız kaçınılmaz demektir. Aksi takdirde zarar edersiniz.

Fakat uluslararası pazarlarda zam yapmak da kolay değil. Zira rakiplerinizin ülkelerinde enflasyon Türkiye’den çok daha az. O nedenle eski fiyattan satmaya devam ediyorlar. Ne olacak şimdi?

Türkiye’nin ithalatı yılbaşından beri her ay yüzde 40-45 arasında artarken ihracat artış oranı yüzde 10’un altına indi. Nedenlerinden biri işte bu. TL’nin reel olarak değerlenmesi. Bunun sonucunda ihracatçıların rekabet güçlerinin azalması…

'YILI 50 MİLYAR DOLAR CİVARINDA BİR AÇIKLA KAPATACAĞIZ'

Türkiye geçen yılın tamamında 14 milyar dolar cari açık vermişti. Bu yılın ilk dokuz ayında cari açık 40 milyar doları buldu. Yılı 50 milyar dolar civarında bir açıkla kapatacağız. Cari açık neden patladı? İktidara soracak olursanız petrol fiyatındaki artış yüzünden. Oysa gördüğümüz gibi petroldeki artışın yanı sıra TL’nin reel olarak değerlenmesi de etkili. (Bu arada dünya ekonomisinin yavaşlaması da elbette ihracatı olumsuz etkiliyor.)

Eskiden cari açığı uzun vadeli veya kısa vadeli yabancı sermaye yatırımlarıyla finanse ederdik. Ama yabancılar artık Türkiye’ye gelmiyor. Bu durumda geriye kalıyor Merkez Bankası’nın rezervleri ile kaynağı belirsiz para…

"...TÜRKİYE CARİ AÇIĞI BÖYLE KAPATTI"

Merkez Bankası’nın kendisine ait net 13-14 milyar dolarlık harcanabilir rezervi var. Bu, uluslararası ölçütlere çok yetersiz bir tutar. Neyse ki, kaynağı belirsiz para (Nam-ı diğer net hata noksan) Türkiye’nin imdadına yetişmiş durumda. Yılbaşından bu yana 25 milyar dolara yakın kaynağı belirsiz para girişi oldu. Türkiye cari açığı böyle kapattı.

Kaynağı belirsiz para akışı nereye kadar devam eder? Belli ki seçime kadar. Türkiye ekonomisi seçime kadar dayansa bile (O da şüpheli), seçimden sonra normalleşme kaçınılmaz olur.

Normal olan cari açığı bileğimizin gücüyle, yani ihracatla kapatmamız. Türkiye İhracatçılar Meclisi Başkanı Mustafa Gültepe geçen hafta şöyle dedi:

"Enflasyon dikkate alındığında kurun bu seviyelerde olmaması gerekiyor. Kurun enflasyon oranında artması gerekiyor. Kurun üreticilere destek çıkması gerekiyor. Aylık enflasyon yüzde 2 ise kurun da o seviyede artması gerekiyor. Türkiye'de birçok yatırım yapıldı. Çarkların dönmesi lazım, dünyaya satış yapmamız gerek."

Kaynak: www.cumhuriyet.com.tr

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 16 37
2. Samsunspor 16 27
3. Rizespor 15 26
4. Pendikspor 15 26
5. Keçiörengücü 15 26
6. Bodrumspor 15 25
7. Boluspor 15 25
8. Manisa FK 15 24
9. Bandırmaspor 15 24
10. Sakaryaspor 16 22
11. Altay 15 21
12. Adanaspor 15 18
13. Göztepe 14 18
14. Tuzlaspor 15 16
15. Erzurumspor 15 14
16. Altınordu 15 12
17. Ö.K Yeni Malatya 16 14
18. Gençlerbirliği 15 7
19. Denizlispor 15 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4