banner5

banner4

banner18

NATO'nun 4. ve 5. maddeleri nedir, Ukrayna'ya müdahalenin önünü açar mı?

Polonya'ya düşen füzelerin Rusya değil de Ukrayna'ya ait olduğunun anlaşılmasıyla birlikte Rusya-NATO gerilimi hafifledi, ancak 4. ve 5. madde tartışmaları yeniden gündeme geldi. Peki, NATO'nun 4. ve 5. maddeleri hangi hükümleri içermekte? Daha da önemlisi, bu maddelerin varlığı Ukrayna'ya müdahalenin önünü açar mı? İşte, yanıtı...

DÜNYA 16.11.2022, 18:16
NATO'nun 4. ve 5. maddeleri nedir, Ukrayna'ya müdahalenin önünü açar mı?

NATO daimi temsilcileri, Polonya'da iki kişinin ölümüne yol açan füze saldırısının ardından Çarşamba günü düzenledikleri acil kodlu toplantı ile "Ukrayna'daki savaşın komşu ülkelere sıçrayabileceği" uyarısında bulundu.

NATO tarafından yapılan açıklamada, Polonya'nın Ukrayna sınırı yakınlarında meydana gelen patlamanın, Ukrayna'ya ait bir hava savunma füzesinden kaynaklandığı ve "kasıtlı bir saldırı" olmadığı belirtildi.

NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, Brüksel'de yaptığı açıklamada, saldırı ile ilgili nihai sorumluluğun, füzeleri ateşleyen taraf olan Ukrayna değil, Ukrayna'ya karşı savaşan Rusya'da olduğunu öne sürdü.

Polonya Başbakanı Mateusz Morawiecki ise olası bir güvenlik tehdidi karşısında ittifak üyeleri arasında yapılacak istişareler için resmi bir çağrı niteliğinde olan "4. Madde prosedürünün başlatılma olasılığını" değerlendirdiklerini söyledi, ancak bunun "gerekli olmayabileceğini" de sözlerine ekledi.

Bütün bunlar olurken NATO Antlaşması yeniden gündeme geldi. Peki, NATO'nun 4. ve 5. maddeleri hangi hükümleri içermekte? Daha da önemlisi, bu maddelerin varlığı Ukrayna'ya müdahalenin önünü açar mı? 

İşte, yanıtı:

NATO'NUN 4. MADDESİ NEDİR?

Madde 4; NATO üyelerinden herhangi birinin toprakları, siyasi bağımsızlığı veya güvenliği tehdit altında olduğunda, [üye ülkelerin sorunu çözmek adına] birlikte istişarede bulunmalarını öngörmektedir.

Madde 4 uyarınca; NATO'nun başlıca siyasi karar alma organı olan Kuzey Atlantik Konseyi'ndeki tartışmalar, potansiyel olarak ortak bir karar veya eylemle sonuçlanabilir.

4. Madde, NATO'nun kurulduğu 1949 yılından bu yana "yedi kez işletilmiş olup" en son Şubat 2022'de sekiz üye, Rusya'nın Ukrayna'yı işgali üzerine istişarelerde bulunmak istemiştir.

NATO'NUN 5. MADDESİ NEDİR?

NATO üyesi olmayan bir ülkenin, üye devletlerden birinin topraklarına saldırdığının tespit edilmesi halinde; "herhangi bir üye ülkeye yönelik silahlı saldırıyı üye ülkelerin hepsine karşı yapılmış sayan" ve NATO kurucu antlaşmasının temel taşı olan 5. Madde gündeme gelebilir.

Tüzüğe göre, "Taraflar, böylesi bir silahlı saldırının gerçekleşmesi halinde, Birleşmiş Milletler Şartı'nın 51. Maddesi ile güvence altına alınan bireysel ya da kolektif meşru müdafaa haklarını kullanarak, saldırıya uğrayan Taraf ya da Taraflara, Kuzey Atlantik bölgesinin güvenliğini yeniden tesis etmek ve korumak adına silahlı kuvvet kullanımı da dahil olmak üzere, gerekli her türlü tedbiri alarak yardım edeceklerini kabul ederler."

UKRAYNA'YA MÜDAHALENİN ÖNÜNÜ AÇAR MI?

Ukrayna NATO'nun bir parçası olmadığı için, Rusya'nın Ukrayna'daki eylemleri 5. Madde'nin işletilmesinin önünü açmaz. Ancak uzmanlar uzun zamandır, savaşın NATO'nun doğu kanadındaki komşu ülkelere yayılma potansiyeli taşıdığı, bunun da ittifakı "askeri yanıt vermeye zorlayabileceği" konusunda uyarılarda bulunuyor.

Rusya-Ukrayna gerilimi kapsamında kasıtlı ya da kazara gerçekleşen bu tür eylemler, diğer ülkeleri doğrudan çatışmanın içine çekerek savaşı genişletme riski taşıyor.

ABD Başkanı Joe Biden, ülkesinin Rusya ile savaşmak gibi bir niyeti olmadığını söylemesine karşın, işgalin başından itibaren, Washington'un NATO ortaklarını savunmak için 5. Madde taahhütlerini yerine getirebileceğini söyledi.

Kaynak: www.cumhuriyet.com.tr

Yorumlar (0)
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 16 37
2. Samsunspor 16 28
3. Rizespor 15 26
4. Pendikspor 15 26
5. Keçiörengücü 15 26
6. Bodrumspor 15 25
7. Boluspor 15 25
8. Manisa FK 15 24
9. Bandırmaspor 15 24
10. Sakaryaspor 16 22
11. Altay 15 21
12. Adanaspor 15 18
13. Göztepe 14 18
14. Tuzlaspor 15 16
15. Erzurumspor 15 14
16. Ö.K Yeni Malatya 16 12
17. Altınordu 15 12
18. Gençlerbirliği 15 7
19. Denizlispor 15 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4